Bhimrao Ramji Ambedkar

Podczas gdy Mahatma Gandhi jest na zachodzie postacią znaną i poważaną, dr Ambedkar pozostaje zupełnie nieznany. Był w czasach nam współczesnych pierwszym pariasem, który — dzięki poparciu Anglików — zdobył w latach 30-tych XX wieku wykształcenie i został prawnikiem.

Walczył o wprowadzenie reprezentacji niedotykalnych do parlamentu indyjskiego, używając argumentu, że niedotykalni to dawni buddyści, którzy zostali podporządkowani, a następnie zniewoleni przez braminów. Utrzymywał, że pariasi i ludność plemienna są rdzennymi mieszkańcami Indii, a hindusi — „zdobywcami”. Nonsensy te, nie poparte żadnymi dokumentami, zostały świadomie wykorzystane przez Anglików, którzy przy każdej sposobności rozdzierali społeczeństwo na strzępy, by łatwiej zarządzać: niedotykalni, muzułmanie i hindusi osobno w parlamencie stanowili mniejsze zagrożenie niż ich wspólny front.

Mahatma Gandhi walczył zaciekle o jedność i niepodzielność narodu, przeciwstawiając się każdemu podziałowi, a dzięki jednemu ze swych słynnych postów (1932) nie dopuścił do wyłonienia osobnej, samorządzącej się grupy niedotykalnych — 150 mln pariasów stanowiło około 15% społeczeństwa indyjskiego (procent ten utrzymuje się).

Gandhi walczył o podniesienie moralności i godności wszystkich mieszkańców subkontynentu wobec Anglików, a sprawy kastowości były dlań pochodną zniewolenia kolonialnego. Ratował całą cywilizację indyjską i jej różnorodność. Oboje walczyli o równość, ale Gandhi chciał reformy moralnej, edukacji mas i indywidualnej odpowiedzialności, a Ambedkar — rozwiązań prawnych, nakazów i zakazów oraz władzy mas. Gandhi był przeciwny dyskryminacji warnowej i walczył o to, by niedotykalni mogli wejść do świątyni, poznać i zrozumieć starożytność kraju, a przez to współtworzyć obecną cywilizację hindu. Dla Ambedkara — było sprawą zupełnie obojętną czy pariasi uczęszczają do świątyni czy nie, natomiast bez względu na wykształcenie lub całkowity jego brak mieli obejmować stanowiska. Na obsadzenie wysokich stanowisk politycznych w administracji państwowej, w Parlamencie i na Uniwersytetach została ustalona quota, zarezerwowana dla pariasów i członków niskich dżati i wspólnot plemiennych.

Opozycja tych dwóch postaw — moralizatorstwa Gandhiego i legalizmu Ambedkara — doprowadziła do kompromisu, który utrzymał się do dziś. Od 1992 roku moralność i prawo zostało poszerzone o rynek — powstaje dziś realna ekonomia godności.

W latach 1947-51 dr Ambedkar był ministrem sprawiedliwości w rządzie J. Nehru. Był współtwórcą konstytucji Indii. Podziwiany przede wszystkim za przeforsowanie słynnego Artykułu 17: „Prawo przeciw dyskryminacji rasowej i religijnej”. Artykuł ten radykalnie znosi niedotykalność i zabrania stosowania takiego kryterium w jakiejkolwiek formie; zaś niedostosowanie się do powyższego i wystawienie osoby na przykrości wynikłe z powyższego jest uważane za wykroczenie i podlega karze.

Dr Ambedkar pod koniec życia przeszedł na buddyzm, ale w świadomości zbiorowej pozostaje pariasem, któremu się udało.